11 Şubat 2026 Çarşamba

VATHEK-William Beckford




Son  zamanlarda okuduğum en şaşırtıcı kitaptı VATHEK.

Birinin tavsiyesi ile değil, hala tüm hızıyla süren Hasan Ali Yücel kitaplarını tamamlama aşkıyla aldım onu. Yazarı da tanımıyordum. 

Bazen kendinizi tesadüflere bırakmalısınız..kendi çok bilmişliklerinizin ötesinde sunumları olabiliyor.



VATHEK ilk gotik eserlerdenmiş. 112 sayfa  .Yani aslında bölen olmasa, bir kısa şehir için  seyahatinde bile hop diye okuyuverebilirsiniz. Masalsı bir anlatımı var katiyen size yüklenmiyor.

Ancak kitapta  halife-Kur'an,Muhammed filan geçince bir afalladım. Din ile sömürmenin, iyiliğin gizli koruyucularının,zalimin,"hesabın" mükemmel bir anlatımı var.


"Yürekleri ateş aldı; ve işte o anda, Tanrının bağışlarının en değerli olanını, umudu yitirdiler!"


Şimdiye kadar okuduğum hiç bir kitap "inancın  gerekliliğini" ve "sorgulamanın lüzumunu" bu mükemmellkte anlatmadı.

Vallahi bir daha okuyacağım..az tadı kalsın damağımda.

Kitapta iyilik ve kötülüğü hele hele cehennemin şimdiye kadar okumadığımız yakıcılıkta tasvirini okuyunca "kim bu Becford yaaaaa" oldum ne yalan söyleyeyim.

 William Beckford (29 Eylül 1760, Londra , İngiltere - 2 Mayıs 1844, Bath , Somerset) eksantrik bir İngiliz amatör yazar ve Gotik romanın yazarıydı. Vathek (1786). George Gordon , Lord Byron ve Stéphane Mallarmé gibi yazarlaronun dehasını kabul etmişlerdir. Ayrıca inşa ettiği yapılarla da ünlüdür.Fonthill Manastırı , İngiliz Gotik Canlanma akımının en sansasyonel yapısıdır .Beckford , Londra'nın iki kez belediye başkanı olan Yaşlı William Beckford'un tek meşru oğluydu ve Jamaika'da şeker kamışı plantasyonculuğu yapan üç kuşaklık Beckford atalarının biriktirdiği büyük bir servetin varisiydi . Annesi Mary Stuart'ın soyundan geliyordu. Erken gelişmiş bir çocuktu ve doğal yetenekleri her türlü teşvikle desteklendi. Beş yaşında dokuz yaşındaki Wolfgang Amadeus Mozart'tan piyano dersleri aldı . Ayrıca önde gelen öğretmenlerden mimari ve resim eğitimi aldı. Babasının ölümünün ardından 1770 yılında servetini miras aldı.

1778'de, Avrupa'da bir süre seyahat ve eğitim gördükten sonra Beckford İngiltere'ye döndü ve burada daha sonra Viscount Courtenay'in 11 yaşındaki oğlu ve varisiyle tanıştı; Beckford bu çocuğa karşı güçlü bir romantik (ama muhtemelen cinsel olmayan) çekim hissetti. Fonthill'de çocuğun onuruna düzenlenen üç günlük görkemli bir Noel partisinin ardından Beckford, dünyanın tüm krallıklarını görebileceği kadar yüksek bir kule inşa eden, dindarlığı kadar şehvet düşkünü bir hükümdar olan halife Vathek'in hikayesini tasarladı. Vathek, yedinci cennette Muhammed'e meydan okuyarak kendi lanetlenmesine ve karanlığın prensi Eblis'in yönettiği yeraltı krallığına sürgün edilmesine neden olur.

Üç gün iki gecede taslağı tamamlanan öykü, 1782 yılının ilk dört ayında, bir servetin mirasçısını karşılayan Londra sosyetesinin tüm neşesi içinde Fransızca olarak yazılmıştır. Lord Şansölye Thurlow'un himayesinde olan , Avam Kamarası'nda bir sandalyesi bulunan ve güzel Leydi Margaret Gordon ile evli olan Beckford, Aralık 1784'te soyluluk unvanı almayı bekliyordu. O yılın sonbaharında, genç Courtenay ile cinsel tacizle suçlanınca skandal patlak verdi. Skandal haberleri hızla yayıldı ve Beckford'un suçu hiçbir zaman kanıtlanmasa da, 1785'in ortalarında karısı ve yeni doğmuş kızıyla birlikte sürgüne gönderildi. Mayıs 1786'da İsviçre'de, karısı ikinci kızını doğurduktan sonra lohusa hummasından öldü. O sıralarda Beckford, tercümesi için Rahip Samuel Henley'e verdiği Vathek'in anonim olarak yayımlanacağını ve Henley'nin önsözünde eserin doğrudan Arapçadan alındığını iddia edeceğini öğrendi.Beckford'un edebi şöhreti tamamen Vathek'e dayanmaktadır . Herkes eserin tutarsız ve üslup açısından belirsiz olduğu konusunda hemfikir olsa da, son imgesinin gücü Beckford'un şöhretini iki yüzyıldan fazla bir süre boyunca korumuştur . Gotik romanlar arasında bir klasik olan kitap, fantastik kurgu ve tuhaf ayrıntıların bir başyapıtıdır. Beckford'un diğer yayınlanmış eserleri arasında seyahat anıları, Gotik ve duygusal romanların iki parodisi ve 1807-22 yılları arasında Fonthill'de Yaşam adlı bir günlük bulunmaktadır .

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder